De Slag bij Oudenaarde |
|
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() - klik de afbeeldingen aan om ze te vergroten - |
|
Eerlang kwam ik in het bezit van een kaartje,(*) voorstellende
het Plan van het hoofdtreffen, bij
Oudenaarden, voorgevallen den 11 july 1708.
(*)
Het kaartje, ca. 15
op 21 cm, oorspronkelijk in drie gevouwen, blijkt afkomstig te zijn van een
in 1716 te Amsterdam verschenen vertaling (door een zekere W.v.P) van: J.
Lamigue, Histoire du Prince d’Orange et de Nassau, Leeuwarden, 1715. In
deze editie komen aanvullingen voor door François Halma, de uitgever van het
origineel die de kaarten herbruikt heeft. Op de oorspronkelijke kaart,
getiteld “Plan de la bataille proche d’Oudenaarde”, lezen we dat
de gravure in
1714 is gemaakt door Gilles Brakel. |
Het feit dat deze veldslag zich heeft afgespeeld in
een nagenoeg ongewijzigd landschap, met dezelfde akkers en weiden die wij, als jonge rakkers,
enkele eeuwen later ook als biotoop hadden,
spreekt wel
onweerstaanbaar tot onze
verbeelding. |
Wat was de aanleiding tot de slag bij Oudenaarde ?
De twee Franse aanvoerders daarentegen maakten constant ruzie: Lodewijk Jozef, hertog van Vendôme was een ervaren en door de wol geverfd krijgsman, terwijl de hertog van Bourgondië heel wat minder ervaring had. Hij dankte zijn positie aan het feit dat hij de kleinzoon was van de koning, Lodewijk XIV van Frankrijk.
Het Franse leger, ca.
95.000 man sterk, had ongetwijfeld de bovenhand kunnen halen, maar door
taktische blunders en de slechte verstandhouding tussen de twee bevelhebbers
verspeelde het roemloos zijn kansen. Om een onduidelijke reden werd ongeveer
de helft van het Franse leger in reserve gehouden en nam helemaal niet deel
aan het gevecht. Tegen de avond moesten ze zich verslagen terugtrekken
richting Gent. Liefhebbers en geïnteresseerden vinden een gedetailleerde beschrijving van de slag op Wikipedia en ook op de website British Battles. |
Op beide hierboven vermelde websites is telkens ook een kaartje terug te vinden waarop de troepenbewegingen schetsmatig worden weergegeven. Interessant vergelijkings-materiaal: de twee kaartjes hiernaast steunen blijkbaar op dezelfde bron, want ze vermelden beide een Norken, c.q. Narken river, (nu de Leedse & Rooigembeek) en een Boser Couter. Merkwaardig omdat die toponiemen naar mijn bevinden nergens anders voorkomen. Ik heb zo 'n vermoeden dat beide begrippen een verkeerde lezing of verbastering van de plaatsnaam Nokere kunnen zijn. Ook de kaart bovenaan, die dan wel 18de-eeuws is, neemt het niet te nauw, want we lezen Wanigen (Wannegem), Mullen (Mullem) en Wertigem (Wortegem). Onderaan herkennen we Broan als de Bruwaan, maar bovenaan,net onder Deinze & Petegem vinden we een voor ons onbekend Malstapel (of Malscapel?).. |
laatst bijgewerkt op 14-06-2023 © Raf van der Donckt